Thuế đánh hai lần: mức thuế thật của tỷ phú Warren Buffett và đại gia Mitt Romney

Theo những con số trên mạng www.huffingtonpost.com, thì năm 2010 nhà tỷ phú Warren Buffet kiếm được gần 63 triệu, và khoảng thu nhập phải chịu thuế là cở 40 triệu.

Và theo Reuters, ông Buffet trả khoảng 6.9 triệu tiền thuế năm đó—tức là ở mức thuế 17.4%. Tại sao với số tiền kiếm được 63 triệu mà ông chỉ phải chịu 17.4% trong khi mức thuế cao nhất là 35%?  Lý do là phần lớn thu nhập của ông là số lợi nhuận (dividend) chia về từ những công ty mà ông có cổ phiếu hoặc là lợi tức thu được khi bán những cổ phiếu dài hạn. Những khoảng thu nhập này chỉ bị đóng thuế ở mức 15%.

Cũng giống như ông Buffet, đại gia Mitt Romney trả thuế ở mức 13.9% năm 2010. Theo bản sao khai thuế mà ông cho công khai, người ta có thể thấy đa số thu nhập của ông Romney là lợi nhuận từ số tiền đầu tư, cho nên ông cũng chỉ đóng 15% thuế. Mức thuế thật của ông thấp hơn 15% là vì ông khấu trừ vài triệu đồng đóng góp cho  các hội đoàn từ thiện.

Tai sao thuế đánh trên số lợi nhuận (dividend) của các công ty chỉ ở mức thấp 15%? Và tại sao một số người lại cho rằng trên thực tế số lợi nhuận này bị đóng thuế 2 lần (double taxation)?

Khi một công ty kiếm được lợi nhuận, thì công ty ấy phải đóng thuế lợi tức doanh nghiệp trên số tiền lời này. Phần còn lại thì có thể giữ lại để phát triển doanh nghiệp, hoặc có thể chia cho các cổ đông. Số tiền chia về cho các cổ đông sẽ phải bị đóng thuế một lần nữa ở mức 15% khi những người này khai thuế lợi tức cá nhân. Vì vậy nên một số người cho rằng số lợi nhuận (dividend) chia về từ những công ty bị đóng thuế tới hai lần.

Vậy thì sau hai lần thuế, mức thuế thực sự là bao nhiêu? Chúng ta hãy thử làm một thí dụ như sau:

Hai nhà đầu tư Nguyễn văn A và Trần văn B mỗi người bỏ 2 tỷ lập ra công ty ABC. Trong năm 2010, công ty này có số doanh thu tổng cộng là 400 triệu. Sau khi trừ ra những chi phí doanh thu, chi phí điều hành và những chi phí khác thì số lợi nhuận còn lại 100 triệu. Đây là số tiền mà công ty sẽ bị đánh thuế —hay nói một cách khác thì đây là số tiền của hai ông A và B mà sẽ bị đánh thuế khi công ty ABC khai thuế lợi tức doanh nghiệp.

 Báo cáo thu nhập của công ty ABC:

   

(đơn vị ngàn)

Doanh thu  

400,000.00

Chi phí doanh thu  

-200,000.00

Tổng lợi nhuận  

200,000.00

Chi phí điều hành

 

-50,000.00

Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh  

150,000.00

Những chi phí khác

 

-50,000.00

Lợi nhuận trước thuế

 

100,000.00

Chi phí thuế (mức 20%)

 

-20,000.00

Lợi nhuận sau thuế

 

80,000.00

ABC trả 20% thuế, số lợi nhuận còn lại là 80 triệu. Mức thuế doanh nghiệp 20% dùng trong thí dụ này là khá thấp. Điển hình như năm 2010, công ty Wal-mart phải trả thuế ở mức 32%.

ABC chia số lợi nhuận này về cho hai ông A và B, mỗi người được 40 triệu.

Khi ông A khai thuế, ông sẽ trả thêm 15%, nghĩa là thêm 6 triệu.

Tổng số thuế ông A phải trả: 

10 triệu (1/2 of $20 triệu thuế doanh nghiệp) + 6 triệu (thuế lợi tức cá nhân) = $16 triệu

Mức thuế thực sự là: 

16 triệu / 50 triệu = 32%

Chúng ta thấy thật ra tỷ phú Nguyễn văn A không phải chỉ trả thuế ở mức 15% trên khoản tiền lời từ công ty. Mà tổng số thuế thực sự là 32%.

Trên thực tế, những khoản tiền lời của tỷ phú Warren Buffett cũng như đại gia Mitt Romney cũng phải chịu thuế cao hơn mức 17.4% hoặc 13.9% như người ta nói.

Ngày 28 tháng 5 năm 2003, Tổng Thống George W. Bush ký thành luật JGTRRA 2003 (Jobs and Growth Tax Relief Reconciliation Act of 2003) mà Quốc Hội đã thông qua. Theo đạo luật này, thì mức thuế trên số lợi nhuận (qualified dividends) sẽ giảm xuống 15%. Mức thuế này lẻ ra chỉ có hạn tới ngày 31 tháng 12 năm 2008. Nhưng năm 2005, đạo luật TIPRA 2005 (Tax Increase Prevention and Reconciliation Act of 2005) gia hạn mức thuế 15% này cho tới cuối năm 2010. Ngày 17 tháng 12 năm 2010, Tổng Thống Obama ký thành luật Tax Relief, Unemployment Insurance Reauthorization and Job Creation Act of 2010, và gia hạn thêm hai năm nữa. Nên nhớ vào thời điểm này, TT Obama và đảng Dân Chủ vẫn còn nắm đa số tại Thượng cũng như Hạ Nghị Viện, cho nên nếu muốn, TT Obama có thể sửa đổi mức thuế này dễ dàng.

Tại sao TT Obama đã không tăng thuế trên những mức lợi nhuận dividend? Nhiều kinh tế gia cho rằng tăng thuế sẽ làm giảm số vốn đầu tư và dẫn đến kinh tế trì trệ. Có lẻ TT Obama cũng biết và đồng ý như thế. Vậy thì tại sao bây giờ TT Obama lại kêu gọi tăng thuế cho những người giàu như ông Buffett? Phải chăng đây chỉ là một lối tuyên truyền mị dân trong năm bầu cử? TT Obama dư sức biết ông sẽ không có sự ủng hộ của Quốc Hội Mỹ.

Nếu muốn sửa đổi, sao không bỏ đánh thuế doanh nghiệp trên những khoảng lợi nhuận dividend, mà chỉ đánh thuế lợi tức cá nhân bình thường trên những khoảng tiền này?

Ch3 Nguyen

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s