Mức thuế ở nước Mỹ có công bằng không?

Thuế sẽ tiếp tục là một đề tài tranh luận nóng bỏng giữa hai phe Cộng Hòa và Dân Chủ trong mùa bầu cử năm nay.

Mức thuế lợi tức cá nhân giữa các tầng lớp người đóng thuế có công bằng hay không? Một câu hỏi khó có câu trả lời mà mọi người đều đồng ý. Bởi lẻ ai cũng cho rằng mình đã đóng quá đủ. Ai trong chúng ta lại không nghĩ người giàu hơn ta, thì phải đóng thuế nhiều hơn ta. Nghe cũng có lý lắm chứ! Nhưng nhiều hơn trong nghĩa đóng nhiều tiền hơn, hay còn có nghĩa là mức thuế cao hơn?

Năm 2011, nhà tỷ phú Warren Buffet tuyên bố rằng bản thân ông ta chỉ trả thuế ở mức 17% trong khi bà thư ký của ông phải chịu mức thuế 31%. Dĩ nhiên khi mới nghe qua, không ai không thể nghĩ là quá bất công. Dựa theo sự tuyên bố này, Tổng thống Obama, vừa qua trong bài diễn văn báo cáo tình hình quốc gia, cũng đã kêu gọi tăng thuế cho những người như ông Buffett.

Mức thuế ở nước Mỹ có công bằng không?

Chúng ta hãy thử tìm câu trả lời từ những con số thống kê của sở thuế IRS vào năm 2009 dưới đây:

2009

Phâ`n trăm của tổng sô’ thuê’ thu đươ.c

Mư’c lợi tư’c (AGI) thâ’p nhâ’t của nhóm

Mư’c thuê’ trung bình của nho’m

Phâ`n trăm của tổng sô’ lơ.i tư’c (total AGI)

Tổng sô’ ngươ`i khai thuê’ (đơn vi: ngàn)

           

Top 1%

36.7%

$343,927.00

24.01%

16.93%

1,380

Top 5%

58.7%

$154,643.00

20.46%

31.72%

6,899

Top 10%

70.5%

$112,124.00

18.05%

43.19%

13,798

Top 25%

87.3%

$66,193.00

14.68%

65.81%

34,496

Top 50%

97.7%

 > $32,396

12.50%

86.52%

68,991

Bottom 50%

2.3%

 < $32,396

1.85%

13.48%

68,991

Source: Internal Revenue Service

Theo những con số trên, nhóm 1% cao nhất đóng thuế với mức trung bình 24%. Số thuế thu được từ nhóm này lên đến 36.7% của tổng số thuế mà chính quyền liên bang thu vào.

Trong khi đó, nhóm 50% thấp nhất đóng thuế với mức trung bình 1.85%. Số thuế thu được từ nhóm này chỉ khoảng 2.3% của tổng số thuế thu.

Vậy thì mức thuế lợi tức cá nhân ở nước Mỹ có công bằng không?

Chúng ta thử tính mức thuế của mình bằng cách lấy con số của hàng 55 (tổng số thuế nộp) từ bản sao thuế năm 2009, chia cho con số ở hàng 38 (AGI). Mức thuế của bạn thuộc vào nhóm nào?

Thực hư ra sao trong việc nhà tỷ phú Warrant Buffett chỉ trả thuế ở mức 17% trong khi thư ký của ông phải chịu mức 31%? 

Hãy thử tính xem bà thư ký này lương cở bao nhiêu mà phải đóng đến mức thuế 31%.

Trước hết, năm 2011 khi ông Buffet nêu ra sự so sánh này thì chúng ta có thể nghĩ là ông dùng số thuế đóng năm 2010 của ông và bà thư ký. Ngoài ra, trong bản khai thuế của bà thư ký chỉ có lương của bà mà thôi, không có mức lương của ai khác, chẳng hạn như chồng—phải như thế thì sự so sánh mới công bằng.

Dưới đây là bảng mức thuế ấn định của năm 2010 theo mức thu nhập sau những khấu trừ:

2010

Head of Household  

Low end

High End

%

$373,650

35%

$190,550

$373,650

33%

$117,650

$190,550

28%

$45,550

$117,650

25%

$11,950

$45,550

15%

$0

$11,950

10%

            Source: http://www.moneychimp.com/features/tax_brackets.htm

Nếu thư ký của ông Buffet phải trả thuế ở mức 31%, thì lương của bà thấp nhất phải là $190,550—có thể sẽ cao hơn nữa vì chắc chắn bà còn có một là khấu trừ liệt kê (itemized deductions), hai là khấu trừ căn bản (standard deduction), và  nhất là nếu bà có đóng góp vào quỹ hưu trí cá nhân (401K).

Nếu mức lương của bà cao hơn $190,000, và bà ta đóng thuế ở mức 31%, thì công bằng không? Sao không?

Còn về mức thuế 17% của nhà tỷ phú Buffet thì sao? Đơn giản là vì phần lớn lợi tức của ông là từ số lợi nhuận (dividend) chia về của những công ty mà ông có cổ phiếu hoặc là lợi tức thu được khi bán những cổ phiếu dài hạn. Các khoản lợi nhuận này chỉ phải đóng thuế ở mức 15%.

Công bằng hay không? Tổng Thống Obama cho rằng không công bằng.

Thế nhưng trong hai năm đầu của chính quyền Obama, khi đảng Dân Chủ nắm cả Thượng cũng như Hạ Nghị viện, nếu TT Obama thật sự nghĩ là không công bằng, sao ông không thay đổi luật thuế? Chẳng phải chính TT Obama, ngày 12/17/2010, là người đã ký đạo luật Tax Relief, Unemployment Insurance Reauthorization and Job Creation Act of 2010 để gia hạn thêm mức thuế  15% cho những lợi nhuận đầu tư đó sao?

Tại sao TT Obama lại muốn đấu tranh cho sự công bằng thuế vào lúc này?

Có lẻ câu trả lời nằm trong con số 130 triệu tổng số bản khai thuế của những người không thuộc lớp 5% cao nhất. Con số 130 triệu này tương đương với ít nhất là 130 triệu cử tri khi chúng ta nghĩ một số bản khai thuế có hai cử tri, nhưng một số khác là của những người không phải là công dân Mỹ.

Vậy thì TT Obama đang đấu tranh cho mức thuế công bằng hay đang tranh đấu cho phiếu bầu của ít nhất 130 triệu cử tri?

Ch3 Nguyen

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s